De kans is groot dat u de volgende zin ooit voorbij heeft zien komen: De digitale munt Bitcoin is in waarde gestegen. Dat komt omdat de term Bitcoin de laatste jaren een begrip is geworden in het digitale landschap. De zogenaamde early adopters weten al jaren wat dit nu precies inhoud, maar de laatste maanden raken steeds grotere groepen mensen geïnteresseerd in de betekenis en kansen van deze digitale munt.  Maar Bitcoin is eigenlijk slechts een uitkomst van iets dat veel spannender is: Blockchain. Unit040’s Techwatcher en medeoprichter Guido van Gageldonk probeert in deze meerdelige blogposts uit te leggen wat het nut, de onzin en vooral de kansen van digitale valuta, zoals Bitcoin, zijn.

Blockchain
Laten we bij het begin beginnen; Blockchain. Wat? Nog een keer: Blockchain. Het is niet erg dat u dit vreemd in de oren klinkt; het is ook een term die bij het grote publiek onbekend is. En dat is heel logisch. Als u er niet dagelijks mee te maken heeft, waarom zou u deze ingewikkelde term dan kennen? Toch is het uiterst belangrijk te weten wat dit precies betekent in uw zoektocht naar meer informatie over digitale valuta. Dus; Blockchain. De titel van deze blog neemt al een loopje met de betekenis hiervan.

De blockchain op zichzelf is al een erg bijzondere vinding, maar het is niet perse hetgeen wat cryptogeld zo bijzonder maakt. De blockchaintechnolgie is niet meer dan een serie van blokken,  waarbij steeds, per serie, transacties worden opgeslagen in een blok, waarop weer een volgend blok met transacties volgt. Eigenlijk een grootboek dus. En u raad het al: vandaar de naam blockchain (of te wel blokketen). Het is immers een keten van blokken met daarin elkaar steeds in tijd opvolgende transacties. Nu hebben banken natuurlijk ook grootboeken, maar die werken niet in een keten van blokken. Klinkt ingewikkeld? Valt eigenlijk best mee. Onderstaande infographic geeft visueel goed weer hoe het systeem werkt (tekst gaat verder onder het plaatje).

blockchain-infographic.0

Loterij in crypto
Maar zoals eerder aangegeven is bovenstaand niet zozeer het spectaculaire element van blockchain. Natuurlijk,  het is een zeer belangrijk onderdeel van crypto (de populaire afkorting van cryptocurrencies). Maar het echt revolutionaire van crypto is de loterij die plaatsvindt. Nu zult u misschien denken; digitaal geld en een loterij? Dat klinkt dubieus. Het is ten eerste goed te beseffen dat crypto eigenlijk geen echt geld is, en inderdaad; er vindt echt een loterij plaats. Echter, waarschijnlijk wel op een andere manier dan u nu misschien voor ogen heeft.

De loterij komt in beeld bij een belangrijk probleem binnen de digitale wereld, namelijk het “dubbel spending problem”. Door de aard van digitale objecten kun je ze immers makkelijk kopiëren of weer intrekken. Zo kun je dus iets aanschaffen bij BOL.com, net doen alsof je je geld hebt overgemaakt en zodra het pakketje naar je onderweg is, datzelfde digitale geld terugtrekken. Of kopiëren en daarna ook bij bijvoorbeeld Coolblue datzelfde geld uitgeven. Om dit te voorkomen hebben zowel BOL.com als de consument allemaal ons vertrouwen gelegd in de handen van derde partijen, zoals banken.

Versleuteling
Nu zorgt de loterij in crypto ervoor dat wij ons vertrouwen niet meer in die derde partijen (lees: banken) hoeven te leggen, maar in crypto. Dit werkt als volgt: om te voorkomen dat je dus digitaal geld zou kunnen kopiëren wordt het opgeslagen in een decentraal grootboek.  Dit wil zeggen dat een heel netwerk van computers allemaal een kopie hebben van dit grootboek. En jij kunt dus in je eentje wel doen alsof je iets niet dubbel hebt uitgegeven, maar de andere computers in het netwerk zullen dat niet accepteren en corrigeren het grootboek van jou dan weer.

Maar dit grootboek (vaak aangeduid met de Engelse term ‘ledger’), en de transacties daarbinnen, moeten wél worden uitgevoerd en goedgekeurd. Om dit mogelijk te maken werkt alles met cryptische versleutelingen, die men kan “minen”. Oftewel het te maken blok dient te worden gecheckt en worden opgelost doormiddel van de sleutel te vinden. Nu gaan alle computers in het netwerk die  “minen”,  sleutels maken en tegelijk controleren of deze sleutels op het slot van het blok passen. Uiteindelijk bepaalt de factor toeval welke van die computers de sleutel vind en verifieert daarmee de informatie (transacties) in dat blok.

Doordat het dus een loterij is weet eigenlijk niemand wie het blok gaat maken. Het belangrijke neveneffect (en de bedoeling natuurlijk) is dat een kwaadwillend iemand maximaal één blok kan manipuleren, maar daarna komt er alweer een ander blok waar hij of zij nooit controle over kan hebben. Als je dan een paar blokken verder bent wordt dan dus duidelijk dat dat ene blok niet klopte en wordt deze als het ware verwijdert.

De essentie van de loterij is dus dat er bij ieder blok per toeval iemand anders het blok (grootboek) vaststelt. Hierdoor is de vaststelling dus niet te manipuleren en heel betrouwbaar, en kan men er dus vertrouwen in hebben dat alle transacties kloppen. Deze worden daarna weer gedeeld met het hele netwerk. Waardoor het hele netwerk een uiterst betrouwbaar grootboek heeft. Volgt u het nog?

Vervanging
Betrouwbaarheid en vertrouwen zijn precies hetgeen waar het over gaat bij geld, waarde en waardeoverdracht. Daarom is crypto zo geschikt om geld en waarde overdraagbaar te maken in de digitale wereld. Maar de belangrijkste automatiseringsslag die gemaakt wordt is dus dat de vertrouwde derde partijen overbodig worden. Banken en hun rol als de partij die een stempel zetten op mijn transactie naar BOL.com,  worden in deze overbodig. Het bancaire systeem an sich heeft natuurlijk nog wel een functie: want geldstromen controleren, geld uitlenen en mensen geld laten sparen, zijn nog altijd mogelijke rollen voor deze instellingen.

Maar, zoals eerder gesteld, Blockchain gaat niet alleen maar over geld. Sterker nog,  waardeoverdracht en vertrouwen zijn misschien wel de meest belangrijke uitkomsten van deze technologie. Je kunt namelijk slimme contracten maken die je in het grootboek opneemt. Omdat crypto dus de vertrouwde derde partij kan vervangen, zou crypto de controlerende rol van een kadaster, notaris, rechtelijke macht, keuringsinstantie of zelfs overheid – in potentie – kunnen overnemen.

Daarmee vervalt bijvoorbeeld de rol van de notaris niet, het slimme contract moet immers nog altijd opgesteld worden,  maar het ‘makkelijke’ werk zoals bijhouden en controleren kan worden uitbesteed aan technologie. Hierin zit dus op allerlei niveaus een enorm besparingspotentieel. Dit alles gebeurd zeer snel en betrouwbaar. Een bank is immers maar 8 uur per dag open, crypto is 24/7 bereikbaar.

Digitaal goud
Nu zijn er allerlei business cases te bedenken (en inmiddels ook al bedacht) met deze zeer interessante basistechnologie. Eén daarvan, ook wel de moeder van deze technologie genoemd, is Bitcoin. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is Bitcoin niet persé geld, en is het daar zelfs op dit moment nog niet eens de meest praktische toepassing van. De uitvinder(s) Satohsi Nakamoto hebben het ook altijd meer beschreven als digitaal goud, vandaar dat er ook een beperkte hoeveelheid bitcoins gemaakt worden (ongeveer 21 miljoen).

Goud is nou niet persé een handig ruilmiddel. Maar goud is, net als Bitcoin, wel een manier voor mensen om een stuk van de waarde die zij (veelal in geld) bezitten, om te zetten naar iets wat ze kunnen bewaren in bijvoorbeeld een kluis. Deze “store of value” is nu precies wat Bitcoin de afgelopen 9 jaar geworden is. Het systeem omtrent de Bitcoin, welke de eerste volwaardige toepassing is van crypto/blockchain, geniet inmiddels al 9 jaar vertrouwen. In tegenstelling van wat men soms beweerd is Bitcoin zelf nog nooit gehackt of gemanipuleerd.

Het proces van fiatteren (de conversie van geld – euro’s, dollars, ponden-  naar Bitcoin, of andersom) is in het verleden wel degelijk gehackt. Dus zodra u uw geld witl omzetten in die Bitcoin ging dat, en gaat dat nog wel eens, gruwelijk mis. Weg geld.

Maar wanneer uw euro’s eenmaal in Bitcoin(s) zitten is het tot op heden (nog) niet gehackt. En in theorie is dit ook nagenoeg onmogelijk. Negen jaar in de wereld van het internet staat synoniem voor een eeuw in de reële wereld; kortom, het systeem bestaat al zeer lang zonder grote problemen (er zijn wel wat problemen geweest, maar niet zo groot dat zij het systeem echt instabiel maakten).

Als je zo naar Bitcoin kijkt zie je dus dat er al een directe goede business case is voor crypto. Digitaal goud is namelijk draagbaar, makkelijk overdraagbaar en behoort in de categorie zeer veilig. Voor degene die zich er flink in verdiept hebben is dit dan ook de reden om te investeren (of eigenlijk waarde om te zetten) in Bitcoins. En als men in ogenschouw neemt dat de markt van goud nu alleen al rond de 7 triljoen dollar is (ja dat is 7000 miljard!) dan snapt men misschien wat het mogelijk potentieel is.

bitcoin-perfecthue

Bitcoin, het Internet van waardeoverdracht
Inmiddels zijn er de laatste jaren tal van cryptomunten op de markt gekomen met allerlei verschillende onderliggende businessmodellen. Maar wat goed is om te beseffen, is dat er in deze zeer veel parallellen zijn met het ontstaan van het internet (ook met de mogelijke .com bubble die er misschien nu ook in crypto aan het ontstaan is). Wat bedoel ik hiermee? Nu in het kort zit het als volgt:  het internet is, kort gezegd, een protocol voor computers om met elkaar binnen een netwerk te communiceren. U kent misschien wel het begrip IP of, het wellicht zelfs IPv4.

Nu zijn inmiddels allerlei interessante toepassingen gebouwd via dit protocol,  zoals het Wereldwijde Web, maar ook het DarkWeb/torweb, torrents en nu dus crypto. En op het Wereldwijde Web zijn op haar beurt weer zeer interessante toepassingen ontstaan zoals Google, Facebook en Netflix. Deze toepassingen hebben op hun beurt weer interessante sub toepassingen zoals bijvoorbeeld Google Now en Google Assistent.

Als we deze analogie nu zeer letterlijk over crypto leggen, ontstaat ongeveer het volgende landschap; Bitcoin is in deze het internet, de moeder van crypto en de interface naar alle andere munten met het grootste netwerk, en daarmee de standaard in de wereld.  Een munt als Ethereum (mocht u deze niet kennen dan is het misschien interessant om hier los nog eens wat meer over te lezen) welke zich heel goed leent om slimme contracten op te maken en andere munten te realiseren, is een soort Wereldwijde Web. Dit geldt ook voor ander munten zoals NEO en IOTA, welke in deze dus het torweb en torrents zouden kunnen zijn binnen de vergelijking. En daarnaast heb je weer munten die werken op Ethereum, die een concrete toepassing willen bouwen zoals Omisego. Omisego wil bijvoorbeeld de transacties voor arme mensen over landgrenzen, doormiddel van Ethereum, drastisch goedkoper en makkelijker maken. En je ziet nu ook al kleinere munten opkomen die zelfs op een dergelijke munt als Omisego nog een verdiepende functie willen maken.

Met dit alles wordt het misschien ook duidelijker voor u dat Bitcoin niet het geld van het internet is, maar dat Bitcoin het internet voor waardeoverdracht is!

Welkom in de wereld van morgen
Misschien dat het u begint te duizelen, maar om het even goed op u te laten inwerken herhaal ik nog even dat bitcoin dus het nieuwe internet voor waardeoverdracht is. Het automatiseert iets wat tot op heden niet te automatiseren was, namelijk vertrouwen. Laat dit nog maar eens een paar dagen op u inwerken, en ik heet u welkom in een nieuwe wereld aan de andere kant van de tunnel in wonderland.

Welkom dus in de nieuwe wereld. Nu uw hoofd misschien echt begint te tollen komen ook vragen als : wat betekent dit dan in hemelsnaam voor ons huidige systeem, onze huidige afspraken, onze huidige instellingen enzovoort? Dit is uiteraard zeer disruptief, en zal dan ook al zeer snel ethische dilemma’s opwerpen omtrent de herverdeling van welvaart en de eventuele terugkeer naar een gouden standaard

Eerst de directe implicaties: banken hebben een keuze:  adapt or die. Andere beroepsgroepen moeten nu de omzwaai maken. Of zij gaan hetzelfde lot achterna zoals de kranten in de jaren 90, de taxichauffeurs in de jaren ‘10 (Uber) en de hotels in de jaren ‘15 (AirBNB) is overkomen. Zo disruptief is dit alles. En zoals vaak bij dergelijke technologie hangt de golf een tijdje boven uw hoofd, alvorens deze met grote kracht naar beneden komt. En bij Bitcoin en crypto geldt dat er op dit moment een enorm systeem momentum aan het ontwikkelen is, de storm gaat naar ” orkaankracht 6” . Om met de woorden van Christine Lagarde, hoofd van het IMF,  te spreken: er is geen weg meer terug. De geest is uit de fles.

U zult wellicht zeggen; dit is toch een zeepbel,  een piramide spel of andere (deels terechte) bedenkingen.  Ja, waarschijnlijk is de huidige instroom van kapitaal een bubble aan het veroorzaken die kan lijken op de dot.com bubble. Maar internet is ook nooit meer weggegaan. Dit is een basis technologie gelijk aan de uitvinding van het wiel en de stoommachine. Ja, het zal zeker nog met pieken en dalen gaan, en met bellen en “bursts” : maar de geest is uit de fles en gaat niet meer terug. De adoptie kan misschien nog uitgesteld worden met een paar jaar als er toch een echte “systeem crash” komt. En dan doel ik niet op een crash van de waarde van Bitcoin maar een crash van de technologie. Maar de wiskunde achter de technologie klopt, en daarmee zal er linksom, rechtsom, van boven of van onder uiteindelijk een goede toepassing komen die ons leven tot in onze vezels zal veranderen, zoals het internet dat in de jaren 90 heeft gedaan.

Uw en mijn kinderen zullen niet anders weten dan dat de blockchain de 3e partij is die zij vertrouwen.